Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

deelwoord - (naamwoordelijke vorm van een werkwoord)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

deelwoord zn. ‘naamwoordelijke vorm van een werkwoord’
Vnnl. de Deelwoorden worden alzo genaemt, om datse van de Werkwoorden en ooc van den tijt meedelen [1633; Ruijsendaal 1989], Deelwoordt is een Woordt door Vallen buighzaam ‘een deelwoord is een woord dat met naamvallen verbogen kan worden’ [1649; Ruijsendaal 1989].
Samenstelling van → deel en → woord, als leenvertaling van Latijn participium ‘deelwoord’, afleiding van het werkwoord participāre ‘deelnemen, deelhebben’, gevormd uit pars, genitief partis ‘deel’ en cip-, verzwakte vorm van de stam cap- van het werkwoord capere ‘nemen’ (verwant met → hebben). De Latijnse term is zelf weer een leenvertaling van Grieks metokhḗ ‘deelwoord’, van het werkwoord metékhein ‘deelnemen, deel hebben’.
Lit.: Ruijsendaal 1989

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

deelwoord* [participium] {deel-woort 1633} vertaling van latijn participium (vgl. participium).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

deelwoord (vert. van Latijn participium)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

deelwoord ‘participium’ -> Japans bunshi ‘participium, lett. deelwoord’; Chinees fenci ‘participium’ .

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

deelwoord* participium 1633 [Van Heule, Nederduytsche spraec-konst]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut