Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

deductie - (het deduceren)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

deduceren ww. ‘logisch afleiden, concluderen’
Vnnl. deduceren ‘ontvouwen’ [1546; MNHWS], deduceren ‘uiteenzetten, te kennen geven verklaren; afleiden’ [1553; Werve].
Ontleend aan Latijn dēdūcere ‘wegbrengen, verdrijven uit, ontlenen, afleiden’, gevormd uit het voorvoegsel dē- ‘weg (van)’ (zie → de-) en het werkwoord dūcere ‘leiden’, zie → conducteur.
deductie zn. ‘redenering, resultaat van die redenering’. Mnl. deductie ‘aftrekking, korting’ [1371-72; MNHWS]; vnnl. deductie ‘grondige uiteenzetting’ [1565; WNT Aanv.]; nnl. deductie, o.a. ‘het bewijzen, afleiding’ [1669; Meijer]. Ontleend aan Latijn deductio ‘korting; het voortzetten van de redenering’, afleiding van dēdūcere.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

deductie [het deduceren] {1371-1372 in de betekenis ‘aftrekking, korting’} < frans déduction < latijn deductionem, 4e nv. van deductio [het geleiden, begeleiding, aftrek], van deducere (verl. deelw. deductum) (vgl. deduceren).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

deduksie s.nw.
1. Aftrekking, vermindering. 2. Gevolgtrekking. 3. Uiteensetting van die feite in 'n regsgeding om dit aan regsbeginsels te toets.
In bet. 1 en 2 uit Ndl. deductie of in bet. 1, 2 en 3 uit Eng. deduction (1483 in bet. 1, 1594 in bet. 2, 1532 in bet. 3), of bet. 3 het in Afr. self ontwikkel.
D. Deduktion, Fr. déduction.

Thematische woordenboeken

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Deductie (< Lat. deductio = afleiding; < deducere = afleiden). Afleiding van het bijzondere uit het algemene. De wiskunde gaat in zoverre deductief te werk, als zij haar stellingen afleidt uit axiomata en definities.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

deductie ‘het deduceren’ -> Indonesisch déduksi ‘het deduceren’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

deductie het deduceren 1548 [Aanv WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut