Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

dahlia - (sierplant van een geslacht uit de familie der Compositae)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

dahlia zn. ‘sierplant van een geslacht uit de familie der Compositae
Nnl. dahlia [1846; WNT steunen I]
Neolatijnse vorm die afgeleid is van de naam van de Zweedse botanicus Anders Dahl (1751-1789), een leerling van Linnaeus. Er komen ongeveer vijftien soorten van het genus dahlia voor in Midden-Amerika; door kruising zijn de z.g. tuindahlia's ontstaan. In 1789 of 1790 werd de eerste dahlia in Madrid geïmporteerd. De Spanjaard Cavanilles eerde Dahl door de plant naar hem te noemen (1791).

EWN: dahlia zn. 'sierplant van een geslacht uit de familie der Compositae' (1846)
ANTEDATERING: DAHLIA'S, in 60 à 70 dubbele soorten en diverse kleuren [1824; Opregte Haarlemsche courant (KB) 25/3]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

dahlia [sierplant] {1846} < modern latijn dahlia, genoemd naar de Zweedse botanicus Anders Dahl, een leerling van Linnaeus.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

dahlia znw. v. De mexicaanse plant Acocotli kwam op het eind der 18e eeuw naar Madrid, waar Cavanilles haar in 1791 noemde naar A. Dahl, een leerling van Linnaeus.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

dahlia znw. Internationale lat. vorm. De bloem is naar den Zweedschen botanicus Dahl, die in 1788 haar in Mexico vond, genoemd.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

dahlia v., zoo genoemd door Cavanilles naar den Zw. kruidkundige Dahl (†1789). De bloem kwam in ’t jaar van Dahl’s dood uit Mexico naar Spanje, waar ze Cavanilles de eerste beschreef.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

dahlia s.nw.
Sierplant wat blomme met 'n verskeidenheid kleure dra.
Uit Ndl. dahlia (1846), so genoem na Anders Dahl (1751 - 1789), die Sweedse plantkundige en leerling van Linnaeus, wat die blom in 1788 in Meksiko ontdek het. Eerste optekening in Afr. by Postma (1896) in die vorm dalielsblom.
D. Dahlie (19de eeu), Eng. dahlia (1804), Fr. dahlia, It. dalia, Port. dália, Sp. dahlia.

Thematische woordenboeken

E. Sanders (1993), Eponiemenwoordenboek: Woorden die teruggaan op historische personen, Amsterdam

de dahlia, een sierplant met bloemen van verschillende kleuren, door de Spaanse botanicus Cavanilles genoemd naar de Zweedse plantkundige Anders Dahl [1751-1789]. De bloem kwam in het jaar van Dahls dood uit Mexico naar Spanje. Volgens sommigen deed de rommelige bloesem denken aan Dahls onverzorgde haar;

C.A. Backer (1936), Verklarend woordenboek van wetenschappelijke plantennamen

Dáhlia Cav. [A. J. Cavanilles], - in 1791 genoemd naar A. Dahl (1751, Warnhelm, ? in Zweden; 1789, Åbo, Z.-Finland), schrijver eener bot. publicatie als uiting van piëteit voor de nagedachtenis van Linnaeus (zie Linnaea). De eerstbekende soort van het gesl. werd in 1789 of 1790 uit Mexico te Madrid aangebracht. Vgl. cervantesĭi.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

dahlia ‘sierplant’ -> Menadonees dalia ‘sierplant’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

dahlia sierplant 1846 [WNT vallen] <modern Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut