Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

daarenboven - (onderschikkend voegwoord)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

daarenboven* [bovendien] {daerenboven, daerbouen 1293} van middelnederlands daer [daar] + enboven [van boven], waarin en een toonloze vorm van aan is.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

daarenboven, daarentegen voegw., bw., reeds mnl. daerenboven, daerentegen, vgl. oe. ðæronbūtan ‘dicht daarbij’ (ne. there about), ðærongean ‘daarentegen’. Kortere vormen zijn mnl. enboven, enteghen, enbinnen, enbūtene (vooral in oostel. dial.). Dit element en- is te vergelijken met oe. on (zie: aan), zoals in oe. ongean, onfrank. angegin, os. angegin: daarnaast met ander praefix: ohd. ingegin (nhd. entgegen) en on. ī gegn.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

daarenboven, daarentegen bijww., reeds mnl. Ook buiten het Ndl. treft men dgl. samenstt. aan, bijv. ags. ðæ̂ronbûtan “dicht daarbij” (eng. there about), ðæ̂rongêan “daarentegen”. Zonder daer en hier komen mnl. enbōven, entèghen, enbinnen, enbûtene ook voor, maar bijna alleen in oostelijke teksten. Bijww. (voorzz.) van dit type vindt men ook op du. en eng. taalgebied. Wsch. is ndl. en- = ags, on (zie aan) en niet = ohd. in-. Vgl. voor de verdeeling: ags. ongêan (eng. again), os. angegin, ook onfr. angegin: ohd. ingegin (nhd. entgegen), ook on. î gegn.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† daarenboven. Over eng. again zie bij jegens Suppl.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

daarenboven, daarentegen bijw., saamgest. met Mnl. enboven, entegen, (Onfra. angegin, Ags. ongéan), zelf saamgest. met Mnl. voorz. en bijw. en = aan, in, op: een toonlooze vorm van aan.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

daarenboven* onderschikkend voegwoord 1569 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut