Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

cycloon - (wervelstorm)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

cycloon zn. ‘wervelstorm’
Nnl. cyclonen (mv.) [1863; WNT tornado], cycloon “kringstorm” [1872; Dale].
Ontleend aan Engels cyclone ‘id.’, een in 1848 [OED] door de Britse marineofficier en meteoroloog Henry Piddington (1797-1858) geïntroduceerde verzamelnaam voor alle soorten tropische stormen waarin de wind een sterke cirkelvormige beweging maakt, op basis van Grieks kúklos ‘cirkel’ (waaruit ook → cyclus; verwant met → wiel).

EWN: cycloon zn. 'wervelstorm' (1863)
ANTEDATERING: Deze cyclone van den orkaan 'deze wervelstorm horend bij de orkaan' [1850; Bleekrode, 1068]
Later: een hevige cycloon [1858; NRC 8/6] (EWN: 1872)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

cycloon [wervelstorm] {1872} < engels cyclone [idem], gevormd van grieks kuklos [cirkel, ring, kringloop, omwenteling], kukloō (teg. deelw. kuklōn) [ik beweeg in de rondte].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

cycloon znw. m. ‘wervelstorm in de hete luchtstreek’ < fra. of ne. cyclone, afl. van gr. kúklos ‘kring’.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

cycloon (Engels cyclone)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

cycloon ‘wervelstorm’ -> Indonesisch siklon ‘wervelstorm’; Papiaments siklon ‘wervelstorm’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

cycloon wervelstorm 1863 [Aanv WNT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal