Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

crux - (kernprobleem, knelpunt)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

crux zn. ‘kernprobleem, knelpunt’
Nnl. crux ‘moeilijk uit te leggen plaats in een tekst’ [1913; WNT Aanv.], ‘kruis, plaag’ [1923; WNT Aanv.], ‘knelpunt, moeilijk punt’ [1932; WNT Aanv.].
Ontleend aan Engels crux ‘raadsel’ [1718; OED], ‘centraal probleem’ [1888; OED], als verkorting van de Latijnse uitdrukking crux interpretum ‘kruisje voor tekstverklaarders’, zie → kruis.

EWN: crux zn. 'kernprobleem, knelpunt' (1913)
ANTEDATERING: van hunne crux ('moeilijk uit te leggen plaats in tekst') … kunnen afhelpen [1856; Gids 2, 834]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

crux [kernprobleem] {na 1950} < latijn crux [kruis, kwelling].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

crux s.nw.
Kruks.
Uit Eng. crux (1888).

kruks s.nw.
Haakplek, moeilikheid, kern van 'n probleem.
Verafrikaanste vorm van crux.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

crux kernprobleem 1953 [WNT trefwoord] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut