Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

crucifix - (kruisbeeld)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

crucifix zn. ‘kruisbeeld’
Mnl. crucifix ‘kruisbeeld’ [1285; CG II, Rijmb.].
Ontleend aan Latijn crucifīxus ‘gekruisigde’, verl.deelw. bij crucifīgere ‘aan het kruis slaan’, een samenstelling van het zn. crux ‘kruis’ (zie → kruis) en het werkwoord fīgere ‘hechten, steken’, zie → fixeren en het verwante → dijk.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

crucifix [kruisbeeld] {1285} < middeleeuws latijn crucifixus [gekruisigde], verl. deelw. van latijn crucifigere [aan het kruis slaan], van cruci, 3e nv. van crux + figere [bevestigen].

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

crucifix o., uit Fr. id., van Lat. crucifixum (-us), zelfst. gebr. v.d. van crucifigere = kruisigen (crux: z. kruis, — figere: z. fiks).

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Debrabandere (2010), Brabants etymologisch woordenboek: de herkomst van de woordenschat van Antwerpen, Brussel, Noord-Brabant en Vlaams-Brabant, Zwolle

kruisefix, zn.: kruisbeeld. Door diftongering u > ui van crucifix < Mlat. crucifixus ‘de gekruisigde’.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Crucifix, van ’t Lat. crucifixum: d.i. aan ’t kruis vastgestoken (crux = kruis; figere = vaststeken).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

crucifix kruisbeeld 1285 [CG Rijmb.] <ME Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal