Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

croupier - (spelleider bij een speelbank)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

croupier zn. ‘spelleider bij een speelbank’
Nnl. croupier ‘oppasser bij kansspelen’ [1824; Weiland], ‘spelleider bij speelbank’ [1841; WNT schop IV].
Ontleend aan Frans croupier ‘assistent bij andere speler’ [1690]. Afgeleid van Frans croupe ‘achterste’ [1080]. Oorspr. duidde het woord iemand aan die achter een ruiter zit en meerijdt (Frans cavalier croupier), later kreeg het de betekenis ‘helper, assistent’. In de betekenis van ‘werknemer’ in een speelcasino komt het in het Frans sinds 1791 voor, waarna het in vele talen, waaronder het Nederlands, is ontleend.

EWN: croupier zn. 'spelleider bij een speelbank' (1824)
ANTEDATERING: als "Croupier" 'als geheime partner van een gokker (?)' [1743; Haverkamp 8, 197]
Later: Als "croupier"? 'als spelleider van een speelbank?' [1799; Schouwburg, De speeler, 26] (EWN: 1824)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

croupier [spelleider] {1824} < frans croupier [lett.: iem. die meerijdt op de achterhand, het kruis van het paard] (croupe [achterhand), met de algemene betekenis van ‘dienaar’], vgl. croupière [staartriem] (vgl. kroep2).

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

croupier spelleider 1824 [WEI] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut