Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

coulomb - (elektrische eenheid)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

coulomb [elektrische eenheid] {1894} genoemd naar de Franse natuurkundige Charles-Augustin de Coulomb (1736-1806).

Thematische woordenboeken

T. Beijer en C.G.L. Apeldoorn (1996), Woordenboek van medische eponiemen, Houten

coulomb (c): eenheid van elektrische lading. Eén coulomb is de hoeveelheid lading die verplaatst wordt gedurende één seconde bij een stroomsterkte van één ampère.
Charles Auguste de Coulomb (1736-1806), een in Angoulème geboren Franse natuurkundige, werd vooral beroemd door zijn proeven over wrijving, elektrische aantrekking en afstoting en door de door hem geconstrueerde balans: de torsiebalans van Coulomb. Een dergelijke balans is gebaseerd op de vormveranderingen van een dun draadje bij belasting. Hiermee kunnen zeer kleine krachten gemeten worden.
Zijn eerste wrijvingsonderzoekingen zijn samengevat in zijn in 1781 verschenen standaardwerk over de ‘theorie van eenvoudige machines’. Vier jaar later formuleerde hij het verband tussen elektrische lading en aantrekkingskracht: de kracht die twee geladen lichamen op elkaar uitoefenen is evenredig aan de hoeveelheid van de ladingen en omgekeerd evenredig aan het kwadraat van de afstand. Dit wordt de wet van Coulomb genoemd. Later ontdekte hij dat deze wet eveneens voor het magnetisme geldt.
Coulomb was aanvankelijk gestationeerd als militair ingenieur op het eiland Martinique en kreeg later in Parijs een aanstelling als inspecteur van ‘waterleiding en fonteinen’. Hij deed voorbereidend werk in de commissie die belast was met het opstellen van een nieuw systeem voor maten en kreeg een benoeming tot inspecteur van het openbaar onderwijs. Tijdens de Franse Revolutie werd hij uit al zijn functies ontheven en trok hij zich terug in Blois.
Coulomb heeft op bijna ieder terrein van de ingenieurswetenschappen onderzoek gedaan. Hij bestudeerde balken, metselwerk, boogconstructies en windmolens. Hij publiceerde zelfs een studie over arbeidsproduktiviteit (1799), waarin hij stelde dat regelmatig rusten tijdens een werkdag efficiënter was dan doorwerken en dat meer dan acht uren per dag zware arbeid verrichten geen zoden aan de dijk zette.
Vijfenzeventig jaar na zijn overlijden, in 1881, besloot men op een congres de eenheid van elektrische lading naar hem de ‘coulomb’ te noemen.

E. Sanders (1993), Eponiemenwoordenboek: Woorden die teruggaan op historische personen, Amsterdam

coulomb, eenheid van elektrische lading, naar de Franse natuurkundige Charles-Augustin de Coulomb [1736-1806];

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Coulomb. Practische eenheid van electrische lading of hoeveelheid electriciteit. Zij werd genoemd naar Coulomb (1736—1806), die in 1788 de naar hem genoemde wet over de wisselwerking van electrische ladingen ontdekte.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

coulomb elektrische eenheid 1894 [WNT watt]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal