Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

copuleren - (paren)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

copuleren ww. ‘paren’
Vnnl. sich copuleren laten ‘zich in het huwelijk laten verbinden’ [1601; WNT Aanv.]; nnl. copuleren ‘op zekere wijze enten bij bomen’ [1806; WNT Aanv.], copuleeren ‘samenvoegen; paren’ [1872; Dale].
Ontleend aan Frans copuler [1450] ‘copuleren’ < Latijn cōpulāre ‘verbinden, verenigen’, een afleiding van cōpula ‘band, verbinding’, zie → koppelen.
In alle Middelnederlandse bronnen is copuleren, copulieren een verbastering van coppeleren, compileren, zie → compileren: Dat ic ... in latijnen en in eenen ruyden gedicht ghecopuleert heb ‘... in het Latijn en in een ongepolijst gedicht heb bijeengebracht’ [ca. 1485; MNW-P].
copulatie zn. ‘paring’. Vnnl. de ehelycke copulatie [1668; WNT Wederrechtelijk]. Ontleend aan Frans copulation [13e eeuw] < Latijn cōpulātiō, een afleiding van cōpulāre.

EWN: ♦ copulatie zn. 'paring' (1668)
ANTEDATERING: mnl. copulacie of geselscap met haer nichte oft neve 'gemeenschap of samenleving (?) met zijn nicht of neef' [1483; Boutillier, cap.193, A6v]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

copuleren [paren] {1669 in de betekenis ‘samenvoegen’; de huidige betekenis 1872} < frans copuler < latijn copulare [samenkoppelen, verbinden, verenigen] (vgl. koppelen).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

copuleren (Frans copuler)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

copuleren paren 1872 [GVD] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut