Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

constipatie - (verstopping)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

constipatie zn. ‘verstopping’
Nnl. constipatie “verstopping des ligchaams” [1832; Weiland]. Al eerder als bn. mnl. constipatijf ‘verstoppend’ [15e eeuw; MNW].
Al dan niet via Frans constipation [eind 13e eeuw; Rey] ontleend aan medisch Latijn constipatio ‘verdikking’ [4e-5e eeuw] van cōnstīpāre ‘samenpersen’, gevormd uit → com- ‘samen’ en het werkwoord stīpāre ‘opeenpakken’, verwant met Grieks steíbein ‘in elkaar stampen’ en stĩphos ‘compact’, zie → stijf.

EWN: constipatie zn. 'verstopping' (1832)
ANTEDATERING: vnnl. De "constipatie" is een onnutte "subdivisie" van een "obstructie" 'de constipatie is een nutteloze onderafdeling van een verstopping' [1689; Bontekoe 1, 90]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

constipatie [verstopping] {1832, vgl. constipatijf [verstoppend] 1401-1500} < frans constipation < laat-latijn constipationem, 4e nv. van constipatio [samenpersing, dichte menigte], van constipare [opeendringen, samenpersen], van com [samen] + stipare [dicht opeenpakken, opeenhopen, samenpersen].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

constipatie ‘verstopping’ -> Indonesisch konstipasi ‘verstopping’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

constipatie verstopping 1832 [WEI] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut