Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

consciëntieus - (nauwgezet)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

consciëntie zn. ‘geweten’
Mnl. consciencie ‘geweten; bewustheid, weten’ in Dat v die concientie late / Met ureden leuen [1265-70; CG II, Lut.K].
Ontleend aan Latijn cōnscientia ‘bewustheid, medeweten’, gevormd uit → com- ‘samen, met’ en scientia ‘weten, kennis’, een afleiding van het werkwoord scīre ‘weten’. Een letterlijke vertaling van het Latijnse woord is → geweten. Zie ook → kuis.
consciëntieus bn. ‘nauwgezet’. Vnnl. conscientieus ‘nauwgezet van geweten’ [1562; Tetraglotton], later meer algemeen ‘nauwgezet’. Uit Frans consciencieux ‘id.’ [1527; Rey].

EWN: ♦ consciëntieus bn. 'nauwgezet' (1562)
ANTEDATERING: Mnl. Mit enen wisen ende conscienciose man 'met een wijs en gewetensvol man' [1430-50; MNW-P, De imitatione Christi I]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut