Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

collega - (beroepsgenoot, werkpartner)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

collega zn. ‘beroepsgenoot, werkpartner’
Vnnl. collegas (mv.) ‘beroepsgenoten’ [1643; WNT], kollega ‘beroepsgenoot’ [1657; WNT]; nnl. collega's ‘werkpartners’ [1854; WNT animeeren].
Ontleend aan Latijn collēga ‘ambtgenoot, kameraad, medelid’, gevormd uit → com- ‘samen’ en het werkwoord lēgāre ‘als gezant zenden, tot onderbevelhebber of stadhouder benoemen’, een afleiding van lēx, genitief lēgis, ‘wet, overeenkomst’, zie → legaal.
De Romeinen hadden de gewoonte in bepaalde functies twee personen te benoemen om wederzijdse controle te waarborgen.

EWN: collega zn. 'beroepsgenoot, werkpartner' (1643)
ANTEDATERING: sijn Collega of Meedebroeder (spelling niet zeker) [1580; Register, 126]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

collega [ambtgenoot] {1643} < latijn collega [idem], van com- [samen] + lex (2e nv. legis) [bepaling, wet, voorschrift] (vgl. legaal).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

collega (Latijn collega)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

collega ‘ambtgenoot’ -> Indonesisch koléga ‘ambtgenoot’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

collega ambtgenoot 1643 [WNT] <Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut