Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

coherentie - (samenhang)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

coherent bn. ‘onderling logisch samenhangend’
Nnl. coherent “samenhangend” [1669; Meijer], cohaerent ‘id.’ [1938; WNT Aanv.], ‘in fase (van lichtgolven)’ [1948; WNT Aanv.].
Al dan niet via Frans cohérent ‘logisch samenhangend, consistent’ [1798; Rey] ontleend aan Latijn cohaerēns, teg.deelw. van cohaerēre. In de natuurwetenschappelijke betekenis mogelijk ook uit Engels coherent ‘in fase’ [1902; OED], eveneens uit het Frans.
coherentie ‘samenhang’. Nnl. cohaerentie ‘cohesie (in de natuurwetenschappelijke betekenis)’ [1847; Kramers], ‘het coherent (in fase) zijn (van lichtgolven)’ [1948; WNT Aanv.], ‘logische innerlijke samenhang, consistentie’ [1955; WNT Aanv.]. Ontleend aan Latijn cohaerentia ‘samenhang’, een afleiding van cohaerēns. Binnen de natuurwetenschappen worden de begrippen coherentie (in de optica) en → cohesie (van materialen) inmiddels duidelijk van elkaar gescheiden. In het algemeen taalgebruik worden beide nog wel eens door elkaar gebruikt, maar in het algemeen wordt bij een goed samenhangend (coherent) betoog e.d. gesproken van coherentie. Bij cohesie is er meer sprake van homogeniteit, zoals in het hedendaagse begrip sociale cohesie.

EWN: ♦ coherentie 'samenhang' (1847)
ANTEDATERING: vnnl. coherentie [1666; Consideratien, 14]
Later: het begrip cohaerentie (i.v.m. lichtgolven) [1939; Nieuwsblad van het Noorden (KB) 18/9] (EWN: 1948)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut