Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

coalitie - (verbond)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

coalitie zn. ‘verbond’
Nnl. Holland, Engeland, Spanje bereidden zich toetetreden tot de Coalitie van Pruissen, Oostenryk en Sardiniën, tegens Frankryk ‘... verbond van staten ...’ [1795; WNT revolutionist], coalitie ‘verbond van politieke partijen’ [1849; WNT afzetten].
Via aan Frans coalition [1544] ontleend aan middeleeuws Latijn coalitio ‘vereniging’, afgeleid van Latijn coalēscere ‘samengroeien, vergroeien, zich verbinden’ (verl.deelw. coalitus), gevormd uit → com- ‘samen’ en het werkwoord alēscere ‘(op)groeien’, een afleiding van alere ‘voeden’, verwant met → oud, zie ook → adolescent.

EWN: coalitie zn. 'verbond' (1795)
ANTEDATERING: vnnl. indien men geen "coalitie" begeerde [1663; Aitzema, 46]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

coalitie [verbond] {1795} < frans coalition < middeleeuws latijn coalitio, van latijn coalitus [gemeenschap, genootschap, broederschap], van coalescere (verl. deelw. coalitum) [samengroeien, versmelten, verenigen], van com- [samen] + alescere [groeien] (vgl. alimentatie, adolescent).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

coalitie (Frans coalition of Engels coalition)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

coalitie ‘verbond’ -> Fries koälysje ‘verbond’; Indonesisch koalisi ‘verbond’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

coalitie verbond 1795 [WNT revolutionist] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut