Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

cliënt - (klant)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

cliënt zn. ‘klant’
Vnnl. eerst in het bw. clientelijck ‘onderdanig?’ [1561; Mak], cliens “schuts-genoot, leenman” [1654; Meijer], client ‘iemand die gebruikmaakt van de diensten van een advocaat’ [1699; WNT]; nnl. cliënt ‘klant van een bank’ [1814; WNT niet II], kliënt ‘beschermeling’ [1849; WNT linksch], clienten (mv.) ‘patiënten van een arts’ [1857; WNT wol].
Al dan niet via Frans client ‘klant’ [19e eeuw; Rey], eerder al ‘beschermeling, leenman’ [1538; Rey] en ‘persoon die gebruikmaakt van de diensten van een rechtskundige’ [1437; Rey], ontleend aan Laatlatijn cliens (genitief clientis) ‘vazal; horige’, eerder al Latijn cliēns ‘beschermeling van een patriciër’, een woord dat mogelijk uit het Etruskisch komt.
Aanvankelijk was cliënt een politieke en juridische term; pas veel later werd het in zakelijke betekenis gebruikt, zie ook → klant. Hoewel cliënt al in de 19e eeuw gebruikt kon worden voor de patiënten van een arts, begint het pas in het laatste decennium van de 20e eeuw naar Amerikaans voorbeeld in medische context het woord patiënt bij wijze van eufemisme te verdringen.

EWN: cliënt zn. 'klant'; het zn. cliënt (1699)
ANTEDATERING: eenen Advocaet … die noyt met sijnen Client en sprac [1618; Van Meteren, 75]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

cliënt [klant] {1699} < frans client < latijn clientem, 4e nv. van cliens [iemand die in een afhankelijke relatie tot een aanzienlijk heer (patronus) staat en diens beschermeling is, in bv. Gallië: vazal]; Reeds in de republikeinse tijd kozen steden en volkeren een patronus wiens cliënt ze werden; in die situatie was deze echter een soort zaakwaarnemer voor hen in Rome. Verwant met cluēre [gehoord worden].

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

cliënt ‘klant’ -> Indonesisch klién ‘klant’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

cliënt klant 1699 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut