Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

cilinder - (rol, meetkundig lichaam)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

cilinder zn. ‘rol, meetkundig lichaam’
Vnnl. cilinder ‘lange rolsteen om de aarde glad te maken’ [1562; Kil.], cylinders ‘meetkundige lichamen’ [1698; WNT]; nnl. cylinder ‘langronde bus, onderdeel van een machine’ [1792; WNT].
Ontleend aan Latijn cylindrus ‘rol’ < Grieks kúlindros, een afleiding van het werkwoord kulíndein ‘(voort)rollen’, een woord van onduidelijke herkomst.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

cilinder [wiskundig lichaam, rol] {cylindrus 1599, cylinder 1697} < frans cylindre of direct < latijn cylindrus [cilinder, wals, rol] < grieks kulindros [idem], van kulindeō [ik wentel, rol] → kalander1.

Thematische woordenboeken

E.J. Dijksterhuis (1939), Vreemde woorden in de wiskunde

Cylinder (< Gr. κύλινδρος; < κυλίνδειν = laten rollen). Bij Stevin (1546–1620) rol.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

cilinder ‘rolrond voorwerp’ -> Indonesisch silinder, slénder ‘kokervormig voorwerp; autocilinder; stoomwals’; Javaans slènder ‘kokervormig voorwerp; wals’; Madoerees salendēr, slinder ‘wals; rolrond voorwerp’; Surinaams-Javaans slènder ‘rolrond voorwerp; wals’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

cilinder rolrond voorwerp 1562 [Dict. Tetraglotton] <Frans of Latijn

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut