Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

chaotisch - (wanordelijk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

chaos zn. ‘baaierd, warboel’
Mnl. caos ‘baaierd; vormloosheid voor de schepping’ [begin 15e eeuw; MNW]; vnnl. chaos ‘baaierd’ [1663; Meijer]; nnl. chaos “lees kaos ‘Beyert, verwerring’” [1717; Marin].
Ontleend via Latijn chaos ‘grenzeloze lege ruimte vol duisternis; de onderwereld; vormloze stof’ aan Grieks kháos ‘baaierd, onmetelijke ruimte waarin al het bestaande zijn oorsprong vond’, wrsch. verwant met Grieks kháskein ‘gapen’; zie ook → gas.
chaotisch bn. ‘compleet verward’. Nnl. chaotisch ‘id.’ [1844-51; WNT]. Wellicht ontleend aan Frans chaotique ‘id.’ [1838; Rey], of zelfstandig in het Nederlands afgeleid van chaos.

EWN: chaos zn. 'baaierd, warboel' (begin 15e eeuw)
ANTEDATERING: caos 'baaierd; vormloosheid voor de schepping' [1400-20; MNW-R, Die Dietsche Lucidarius]
EWN: ♦ chaotisch bn. 'compleet verward' (1844-51)
ANTEDATERING: 't Chaötisch Ryk [1764; Vad.lett. 2, 496]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

chaotisch ‘wanordelijk’ -> Indonesisch kaotis ‘wanordelijk’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut