Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

cellulose - (celstof)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

cellulose zn. ‘celstof’
Nnl. cellulose ‘celstof’ [1862; WNT plant II].
Ontleend via Frans cellulose [1840; Rey] of rechtstreeks aan Engels cellulose [1835; OED]. Beide vormen gaan terug op Latijn cellula ‘kleine cel’, verkleinwoord van cella ‘kamertje’ (zie → cel), omdat cellulose de voornaamste substantie is waaruit celwanden van planten opgebouwd zijn. Het is in de 19e eeuw gevormd met het achtervoegsel -ose, waarmee vaak stofnamen worden gevormd (bijv.viscose) en waarmee in het Engels eerder al het bn. cellulose ‘celachtig, van een cel’ [1753; OED] was gevormd.
Aanvankelijk bestond ook het woord cellose ‘celstof’ [1872; Dale].

EWN: cellulose zn. 'celstof' (1862)
ANTEDATERING: cellulosa (onverklaarde medische term) [1768; Le Vacher de la Feutrie 1, 201]
Later: tot vorming van cellulose [1842; Mulder, 549] (EWN: 1862)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

cellulose [celstof] {1886} gevormd door de Franse chemicus Anselme Payen (1795-1871) van latijn cellula, verkleiningsvorm van cella [cel] + -ose3.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

cellulose ‘celstof’ -> Indonesisch sélulosa ‘celstof’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

cellulose celstof 1872 [GVD] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut