Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

cassatie - (vernietiging van een vonnis)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

cassatie zn. ‘vernietiging van een vonnis’
Vnnl. tot cassatie des vercoeps ‘tot vernietiging van de verkoop’ [1615; Stall.], casseringhe, cassatie ‘vernietiging’ [1618; Mellema], cassatie ‘schorsing van een officier’ [1651; WNT]; nnl. cassatie “afschaffinge. Abrogatio. Spreekende van een wet” [1769; Pomey], in de verbinding hof van cassatie ‘oppergerechtshof dat een vonnis van een andere rechtbank verwerpt of bevestigt’ [1824; Weiland]; eerder al het werkwoord mnl. casseeren ‘tenietdoen, annuleren’, bijv. in die makic te niete ende casserze ‘die doe ik te niet en ik vernietig ze’ [1300; CG I, 2818].
Ontleend aan Frans cassation ‘hoger beroep’ [1690; Rey], eerder al ‘vernietiging van een vonnis’ [1413; Rey] (ook bijv. cour de cassation ‘hof van cassatie’ [1804; Rey]), een afleiding van het werkwoord casser, ouder quasser ‘breken’ [1080; Rey] < Latijn quassāre ‘schudden, slaan, verbrijzelen’, frequentatiefvorm van Latijn quatere ‘schudden, slaan’, van onduidelijke herkomst, wrsch. niet verwant met → schudden; zie ook → casco.
verbrekingshof zn. ‘hof van cassatie’. Nnl. verbrekingshof ‘id.’ [1869; WNT verbreking]. Gevormd uit verbreking, afleiding van het werkwoord → verbreken, en → hof. Een (verouderd) BN purisme voor ‘hof van cassatie’.

EWN: cassatie zn. 'vernietiging van een vonnis' (1615)
ANTEDATERING: casseringe, cassatie 'vernietiging' [1573; Thes.]
EWN: ♦ verbrekingshof zn. 'hof van cassatie' (1869)
ANTEDATERING: Het verbrekingshof zetelt te Brussel [1854; Vandewalle, 207]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

cassatie [vernietiging van vonnis] {1651} < frans cassation, van casser (vgl. casseren).

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

cassatie ‘vernietiging van vonnis’ -> Indonesisch kasasi ‘vernietiging van vonnis’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

cassatie vernietiging van vonnis 1651 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut