Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

carrière - (loopbaan)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

carrière zn. ‘loopbaan’
Vnnl. carriere ‘renbaan voor paarden’ [1588; Kil.], ‘wedren met paarden’ [1597; WNT drank]; nnl. carrière ‘galop van een paard’ [1861; WNT], ‘loop, renbaan; levensloop, weg, wandel’ [1824; Weiland], ‘loopbaan’ [1804; WNT representeeren].
Ontleend aan Frans carrière ‘beroep met stapsgewijze ontwikkeling’ [voor 1680; Rey], eerder al ‘levensweg, levensloop’ [1671; Rey], ‘te doorlopen traject’ [voor 1630; Rey], ontwikkeld uit de oudere betekenis ‘ruimte waar men paarden laat lopen; renbaan’ [1534; Rey] < Italiaans carriera ‘snelle loop van een paard’ [begin 16e eeuw], eerder al ‘rijweg, renbaan’ [13e eeuw], wrsch. via Oudprovençaals carreira, carriera ‘weg’ < vulgair Latijn *(via) carriara ‘rijweg, weg voor karren’ (waarbij in het Oudprovençaals via ‘weg’ is weggevallen), afgeleid van Latijn carrus ‘wagen op vier wielen, kar’, zie → kar.

EWN: carrière zn. 'loopbaan'; de betekenis 'loopbaan' (1804)
ANTEDATERING: nu de Ministerieele carrière van de burger ... is getermineerd [1798; RIAB 10, 134]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

carrière [loopbaan] {1600, vgl. carriere [renbaan voor paarden] 1588} < frans carrière [loop, renbaan, loopbaan] < italiaans carriera [idem] < middeleeuws latijn carraria via [rijweg], van carrus [kar].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

carrière (zn.) loopbaan; Nuinederlands carrière <1840> < Frans carrière.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

carrière (Frans carrière)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

carrière ‘loopbaan’ -> Indonesisch kariér ‘loopbaan’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

carrière loopbaan 1600 [WNT drank] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut