Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

brocheren - (innaaien]

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

brochure zn. ‘dun boekje’
Nnl. brosschuerkens (verkleinwoord mv.) ‘boekjes van enkele bladen’ [1796; Claes 1994a], brochure ‘dun boekje’ [1824; Weiland].
Ontleend aan Frans brochure ‘ingenaaid boekje bestaand uit enkele bladen’ [1718; Rey], een afleiding van het werkwoord brocher ‘brocheren, innaaien’ [1718; Rey], eerder ook al ‘nagels in hoefijzers slaan’ [15e eeuw; Rey], bij het zn. broche ‘naald, spies, nagel, etc.’, zie → broche. Het boekje of vlugschrift is dus genoemd naar de manier waarop het gebonden wordt.
Uit het Frans is het woord in vele Europese talen terechtgekomen, bijv. Fries brosjuere; Duits Broschüre [18e eeuw]; Engels brochure [18e eeuw]; Deens brochure, Noors brochure, Zweeds broschyr [1779]; Russisch brošura.
brocheren ww. ‘boeken innaaien’. Nnl. brocheeren ‘boeken met naald en draad innaaien’ [1872; Dale]. Ontleend aan Frans brocher. Eerder betekende brocheren al ‘bloemen in zijden en wollen stoffen weven via een speciale weeftechniek’ [1860; WNT], een betekenis die ook is ontleend aan Frans brocher ‘toepassen van zekere weeftechniek’ [13e eeuw; Rey], genoemd naar de naald of pen waarmee bepaalde draden tussen andere worden gestoken.

EWN: brochure zn. 'dun boekje' (1796)
ANTEDATERING: "Brochure" 'boekje' [1728, kopie 1738; Picart, 35 noot]
EWN: ♦ brocheren ww. 'boeken innaaien' (1872)
ANTEDATERING: gebrocheerde stoffen 'stoffen waar op een bepaalde wijze figuren ingeweven zijn' [1723; E.Mercurius 2, 152]
Later: gebrocheerd 'ingenaaid' (van drukwerk) [1772; Gazette 15/6, 4a] (EWN: 1872)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

brocheren [innaaien] {1824} < frans brocher, van broche (vgl. broche).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

brocheren (Frans brocher)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal