Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

broccoli - (koolsoort (Brassica oleracea, convar. botrytis, var. italica))

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

broccoli zn. ‘koolsoort (Brassica oleracea, convar. botrytis, var. italica)’
Nnl. Italiaansche Bloemkool, Broccoli ... De Zyspruitsels van de purpre soort [1779; WNT zijde I].
Ontleend aan Italiaans broccoli, de meervoudsvorm van broccolo ‘jonge scheut’, verkleinwoord van brocco ‘splinter’ < middeleeuws Latijn broccus ‘brok’, wrsch. een leenwoord dat teruggaat op pgm. *brukka-, zie → brok. Het woord is ook in vele andere Europese talen ontleend, onder andere Duits Broccoli; Engels broccoli.

EWN: broccoli zn. 'koolsoort (Brassica oleracea, convar. botrytis, var. italica)' (1779)
ANTEDATERING: Spruiten van Broccoli, Boeren- en Savoi-kool [1745; Miller 1, 64]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

broccoli [Italiaanse bloemkool] {1824} < italiaans broccoli, mv. van broccolo [spruit (van kool)], verkleiningsvorm van brocco [splinter, stronk], verwant met broche.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

broccoli s.nw.
Soort blomkool.
Uit Ndl. broccoli (1779).
Ndl. broccoli uit It. broccoli, die mv. van broccolo 'spruit (van kool)', die verkleinw. van brocco 'splinter, stronk'.

F. Debrabandere (2007), Zeeuws etymologisch woordenboek: de herkomst van de Zeeuwse woorden, Amsterdam

brokkeling, brokkelie(rs), broekeling zn. m.: winterbloemkool. Eig. broccoli door associatie met brokkelen. It. broccoli is het meervoud van broccolo ‘spruit, dim. van brocco ‘stronk’.

F. Debrabandere (2005), Oost-Vlaams en Zeeuws-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de Oost- en Zeeuws-Vlaamse woorden, Amsterdam

brokkelie (ZO), zn. m.: broccoli. De klemtoon op lie wellicht omdat het woord als een afl. op ­-ie van brokkelen werd aangevoeld. It. broccoli is het meervoud van broccolo 'spruit', dim. van brocco 'stronk'.

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

brakkelee (B), zn. m.: minderwaardige bloemkool. Verhaspeling van It. broccoli ‘Italiaanse bloemkool’, mv. van broccolo, dim. van brocco ‘splinter, stronk’.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

broccoli (Italiaans broccoli, mv.)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

broccoli ‘Italiaanse bloemkool’ -> Indonesisch brokoli ‘Italiaanse bloemkool’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

broccoli Italiaanse bloemkool 1800 [Aanv WNT] <Italiaans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal