Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

breve - (pauselijk schrijven]

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

brief zn. ‘schriftelijke mededeling’
Mnl. alle die desen brief sullen sien ‘allen die dit geschrift zullen zien’ [1236; CG I, 20].
Een vroege ontlening aan vulgair Latijn *breve, een gesubstantiveerd onzijdig bn. klassiek Latijn brevis ‘kort’, zoals in brevis libellus ‘kort schrijven’, zie ook → brevier. De verlengde -e- (ē2) moet voor het begin van de schriftelijke overlevering [8e eeuw] hebben bestaan, want in het Nederlands en het Duits werd die al vroeg gediftongeerd tot /ia/, /ië/, wat later -ie- opleverde.
Os. brēf ‘brief, geschrift’; ohd. briaf, brief ‘brief, document’ (nhd. Brief); ofri. brēf ‘brief, oorkonde’ (nfri. brief ‘brief’); me. brief ‘document van een of andere autoriteit’ (ne. brief ‘pauselijk schrijven; samenvatting van de feiten in een rechtszaak’); on. bréf ‘brief, oorkonde’ (nzw. brev ‘brief’); < pgm. *brēva- ‘brief, document’.
breve zn. ‘kort pauselijk schrijven’. Nnl. syn Decreet ofte Breve ‘zijn decreet (van de paus) of breve’ [1725; WNT] is opnieuw ontleend aan het christelijk Latijn.

EWN: brief zn. 'schriftelijke mededeling' (1236)
ANTEDATERING: die brieue 'de boodschappen op schrift' [1201-25; VMNW]
EWN: ♦ breve zn. 'kort pauselijk schrijven' (1725)
ANTEDATERING: vnnl. een breve oft Bulle 'een decreet van de paus' [1671; Taisne, 201]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

breve [pauselijk schrijven] {1725} < latijn breve, hetzelfde woord als brief.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

breve (Latijn breve)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal