Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

braspenning - (vroegere munt)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

braspenning [vroegere munt] {braspenninc [zilveren munt ter waarde van 10 duiten] 1514} het eerste lid middelnederduits bras [metaal], oudfries bress [koper], oudengels bræs [erts, brons] (engels brass), van dezelfde herkomst als latijn ferrum [ijzer], dat terug is te voeren op een niet-overgeleverd ∗fersom met f onder etruskische invloed, en grieks birrè, terug te voeren op een evenmin overgeleverd birsè, van voor-i.-e. afkomst, vgl. hebreeuws barzel, akkadisch parzillu [ijzer].

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

braspenning m., Mnl. braspenninc, eigenl. brouwpenning (z. bras 2), een penning die de waarde heeft van het accijns van eene “broute biers”.

Thematische woordenboeken

C.H.Ph. Meijer (1919), Woorden en uitdrukkingen verklaard door Dr. C. H. Ph. Meijer, Amsterdam

Braspenning, vroeger zilver muntje van 2½ groot, of ± 10 duiten = ± 6 cent. Meermalen afgeleid van brassen, als zijnde vroeger de waarde geweest, waarvoor men ruimschoots eten kon. Hoewel dit gesteund zou kunnen worden door het feit, dat Karel V als vergoeding voor een maal, aan soldaten geleverd, vaststelde een braspenning of 2½ groot (zie Ned. Wdb.), schijnt dit toch minder aannemelijk, terwijl ook het ww. brassen = smullen jonger schijnt dan braspenning. Aannemelijker is de meening van prof. M. de Vries, dat het komt van brassen = brouwen, en de munt de waarde van de belasting op het bier vertegenwoordigde, wat feitelijk het geval was in sommige steden, terwijl het ook een enkele maal voorkomt als benaming voor een belasting (a. w.)

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

braspenning ‘vroegere munt’ -> Frans dialect † braspeninge ‘penning ter waarde van de belasting op een ketel bier’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

braspenning vroegere munt 1409 [Van Gelder 1965] <?

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut