Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bouillon - (vleesnat)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bouillon zn. ‘vleesnat’
Vnnl. boulion, boellon ‘id.’ [1500-25; Donselaar 2000b]; nnl. bouillon ‘id.’ [1745; Meijer].
Ontleend aan Frans bouillon ‘iets dat schuimend, opborrelend is gekookt’, later verengd tot ‘vleesnat’ < Gallo-Romaans *bullione (verbogen vorm) [12e eeuw] bij het Latijnse werkwoord bullīre ‘opborrelen, koken’ (> Frans bouillir ‘koken’), zie ook → boiler. Het Latijnse werkwoord is een afleiding van het zn. bulla ‘waterbel, bobbel’, dat op analoge wijze is ontstaan als → bal 1. Zie ook → bul 2 ‘oorkonde’.

EWN: bouillon zn. 'vleesnat' (1500-25)
ANTEDATERING: mnl. Dese wallende bolione 'deze kokende bouillon' [1301-50; iMNW wallen]
Later: smorgens een bouillon (uit een doktersadvies) [1652; Aitzema 93] (EWN: 1745)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bouillon [vleesnat] {1731-1735} < frans bouillon [bobbel, luchtbel, opborreling, vleesnat], van bouillir (vgl. bouilli).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

bouillon znw. m. ‘vleesnat’ (eerst nnl.) < fra. bouillon, sedert de 12de eeuw < gallo-rom. *bullione, afl. van bullīre ‘koken’.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2007), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Supplement, Stellenbosch

boeljon s.nw.
Vleisaftreksel.
Verafrikaanste vorm van Ndl. bouillon (1500 - 1525).
Ndl. bouillon uit Fr. bouillon, met lg. van bouillir 'kook, borrel'. Die aftreksel word so genoem omdat dit verkry word deur vleis van die bene af te kook.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

bouillon (Frans bouillon)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bouillon ‘vleesnat’ -> Indonesisch bulyon ‘vleesnat’; Sranantongo bulyon ‘vleesnat’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bouillon vleesnat 1731-1735 [WNT] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut