Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bordetella - (bacteriëngeslacht uit de familie Parvobacteriaceae)

Thematische woordenboeken

T. Beijer en C.G.L. Apeldoorn (1996), Woordenboek van medische eponiemen, Houten

Bordetella: bacteriëngeslacht uit de familie Parvobacteriaceae, dat onder meer kinkhoest veroorzaken kan. Het is genoemd naar de Belgische bacterioloog Jules Bordet (1870-1961).
Bordet, die in 1901 tot directeur van het Institut Pasteur te Brussel benoemd was, promoveerde in 1907 en werd dat jaar hoogleraar in de bacteriologie en parasitologie in de Belgische hoofdstad. Samen met de Franse bacterioloog Octave Gengou (1875-1957) ontdekte hij in 1906 de kinkhoestbacil, Bordetella pertussis (Haemophilus pertussis). Eveneens met Gengou werkte hij een methode uit om door middel van een complementbindingsreactie de diagnose ‘syfilis’ vast te stellen (reactie van Bordet-Gengou). Deze reactie heeft voor de diagnostiek van infectieziekten grote waarde, vooral wanneer het niet lukt de ziekteverwekker uit het bloed te isoleren. De reactie berust op de omstandigheid dat bij een antigeen-antistofreactie complement gebonden wordt. Afwezigheid van complement betekent dat deze binding plaatsgevonden heeft en er dus aan complement gebonden antistoffen ontstaan zijn. Later is de methode door de Duitse bacterioloog August Paul von Wassermann (1866-1925) gewijzigd. Onder diens naam, de reactie van Wassermann, is deze test voor het aantonen van antistoffen in het bloed bij syfilis bekend gebleven. Eigenlijk zou men van de reactie van Bordet-Gengou-Wassermann moeten spreken.
Op het gebied van de immuniteit deed Bordet baanbrekend werk. In de Annales de l’Institut Pasteur verscheen in 1895 zijn belangwekkende publikatie ‘Leucocytes et propriétés actives du serum des animaux vaccinés'1. Zes jaar later publiceerde hij samen met Gengou ‘Substances sensibilatrices dans les serums antimicrobiens'2. Voor deze ontdekkingen kreeg Bordet in 1919 de Nobelprijs voor geneeskunde. Een jaar later verscheen zijn belangrijkste werk Traité de l’immunité.
1Annales de l’Institut Pasteur, 1895, 462; 2Annales de l’Institut Pasteur, 1901, 289.

Hosted by Meertens Instituut