Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bonus - (extraatje)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bonus zn. ‘extraatje’
Nnl. boni (mv.?) “winst, voordeel, batelijk slot” [1895; Broeckaert], bonus ‘winst, gratificatie’ [1912; Kramers].
Wrsch. uit Amerikaans-Engels bonus ‘premie, gratificatie, meevallertje’, dat zelf weer teruggaat op het Latijnse bn. bonus ‘goed’, van onduidelijke verdere herkomst.
Het Latijnse woord ligt ten grondslag aan verscheidene andere leenwoorden, bijv.bon, → bonafide, → bonbon, → bonnefooi, en ook, bij het bijwoord bene, aan → benedictijn, → benefiet, → bonificatie.

EWN: bonus zn. 'extraatje' (1895)
ANTEDATERING: Dit overschot nu wordt "bonus" genoemd [1843; Handelsmag., 218]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bonus [uitkering] {1901-1925} < engels bonus < latijn bonus [goed].

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

bonus znw. m. ‘gratificatie, extra-uitkering op kapitaal of loon’, laat-nnl. < ne. bonus, eig. lat. bonus ‘goed’.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

bonus s.nw.
1. Ekstra uitreiking, toegif. 2. (handel) Buitengewone of ekstra dividend. 3. Winsaandeel betaal aan 'n versekerde deur 'n versekeringsmaatskappy. 4. Verskil tussen die prys van uitgifte en die koers van nuwe lenings.
In bet. 1 - 3 uit Eng. bonus (1773 in bet. 1, 1808 in bet. 2 en 3). Bet. 4 het in Afr. self ontwikkel.
Eng. bonus uit Latyn bonus 'goed'.
D. Bonus (19de eeu), Ndl. bonus (1901 - 1925).

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

bonus (Engels bonus)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bonus ‘gratificatie, uitkering’ -> Indonesisch bonus ‘uitkering’; Sranantongo bones ‘gratificatie’; Surinaams-Javaans bones ‘gratificatie’ .

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bonus uitkering 1912 [KKU] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut