Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

boer - (oprisping)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

boer 2 zn. ‘oprisping’
Nnl. Een boer, of wind uit de maag [1704; HvH].
Wrsch. is dit een klanknabootsende vorming. Het is dus niet hetzelfde woord als → boer 1, al zal de associatie met boers gedrag zeker hebben meegespeeld.
Nhd. Bäuerchen (machen) ‘boertje (laten)’; Oost-Fries bur(r); nfri. boer (naast krôk, brek); ne. burp.
boeren 2 ww. ‘gassen oprispen’. Nnl. boeren [1710; WNT]. Afleiding van boer 2.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

boer2* [oprisping] {1704} waarschijnlijk klanknabootsing.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

boer 2 znw. m. ‘oprisping’, eerst sedert de 18de eeuw (van Effen), mogelijk uit het nhd., waar bauerchen nog gebruikt wordt voor de oprisping van een zuigeling. Dan kan men denken aan verband met boer 1 in de zin van ‘ruw, onbeschaafd mens’ (waarop de schertsende uitdrukking geef de boer een stoel ook wijzen kan). Maar eerder zal men wel mogen denken aan een klanknabootsend woord, zoals ook oostfri. bur, burr.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

boer II (oprisping), eerst nnl. Heeft wsch. met boer I niets te maken. Veeleer onomatopoëtisch.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

boer 2 m. (oprisping), wellicht van tuss. bor onder invloed van boer 1.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

boer* oprisping 1704 [Claes]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut