Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

blakstil - (stil op zee)

Etymologische (standaard)werken

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

blakstil bnw. Het eerste lid is het zuidnl. blak ‘effen, bloot, kaal’, reeds Kiliaen black, vlack ‘aequus, planus’ (vgl. ook de naam van een water Blaak, dus: het stille, rustige water). — Het is de vraag of er een hd. blach bestaan heeft; het komt mhd. niet voor en Luther schijnt het uit Blachfeld geabstraheerd te hebben, maar dit woord zal zelf uit flachfeld gedissimileerd zijn. Overigens behoort blak bij blaken en dan zou de betekenis ‘open, bloot, > ‘vlak’ zich ontwikkeld hebben.

De verhouding tot lit. blakas ‘gelijk’, lett. blaks ‘effen; zee bij windstilte’ is niet geheel duidelijk, ofschoon semantisch de woorden kunnen beantwoorden aan elkaar. Maar mag men voor een woord, dat alleen in het nl. en baltisch voorkomt, op een idg. wt. teruggaan? (vgl. Endzelin, KZ 52, 1924, 113). Toch is gelijkheid bet. bevreemdend; misschien uit een substraattaal?

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

† blakstil bnw. Uit blak ‘stil (op zee)’ + stil, waarsch. onder invloed van bladstil opgekomen. Het eerste lid is waarsch. = zuidndl. blak ‘effen, bloot, kaal’, dat sedert Kil. voorkomt: black, vlack ‘aequus, planus’. Dit blak behoort wellicht bij blaken (bet.-ontw. ‘bloot’ > ‘vlak, effen’: zie bij blikaars). Hd. blach wordt gew. verklaard als uit flach gedissimileerd in flachfeld, flachfrost, kan echter ook met ndl. blak identisch zijn. Opmerkelijk dichtbij in bet. en vorm staat lett. blaks ‘zee bij windstilte’. Dit woord geeft echter geen voldoende recht om met Endzelin KZ. 52, 113 de balt. en hd. ndl. woorden op een idg. grondvorm te herleiden.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

blakstil bijv., met blak 2.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

blakstil ‘stil op zee’ -> Duits blackstill ‘stil op zee’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut