Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

blakeren - (zengen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

blaken ww. ‘gloeien, in vuur en vlam staan’
Mnl. blaken ‘branden, in vuur en vlam staan, schitteren’ [1240; Bern.], blakende root ‘gloeiend rood’ [1287; CG II, Nat.Bl.D], ‘brandstichten’ [1488; MNW]; vnnl. blaecken ‘(doen) ontvlammen, gloeien, fonkelen’ [1599; Kil.].
Mnd. blaken; on. blakra (vorm met -r-) ‘flikkeren’; < pgm. *blak-. Verder met umlaut (< pgm. *blakjan-): mnl. blecken ‘ontvellen, schillen, uitplunderen’ en daarnaast ohd. (Opperduits) blecchan ‘schitteren’ (nhd. blecken ‘blikkeren, grijnzen’); ofri. blesza ‘ontbloten’.
Verwant met Grieks phlégein ‘branden, verzengen, aansteken’, phlégma ‘brand, gloed’ (zie → flegma); bij de wortel pie. *bhleg-. Uit de nultrap van deze wortel, pie. *bhlg-, stammen Latijn fulgere, fulgēre ‘schitteren, bliksemen’, flagrāre ‘vlammen, branden’, zie → flagrant.
blaker zn. ‘kandelaar’. Mnl. blaecker ‘(hang)lamp, vuurpan’ [1428; MNHWS]; vnnl. blaecker [1599; Kil.]. Afleiding van het werkwoord. Ook Sranantongo brakri ‘kandelaar’. ♦ blakeren ww. ‘zengen’. Mnl. blakeren, blaeckeren, blaackeren ‘vuren branden of stoken’ [ca. 1415; MNHWS]. Frequentatiefvorm van blaken.

EWN: ♦ blaker zn. 'kandelaar' (1428)
ANTEDATERING: Van enen blaker voer tglasvinster 'voor een (hang)lamp voor het raam' [1317; iMNW]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

blakeren* [zengen] {ca. 1415} iteratief van blaken.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

blakeren* zengen 1415 [HWS]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut