Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bezwalken - (met rook bevuilen)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bezwalken* [met rook bevuilen] {1608} van dial. zwalk [rook], verwant met zwoel.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

bezwalken ww., eerst sedert de 17de eeuw, bet. eigenlijk ‘beroken, door rook bevuilen’, dichterlijke afleiding van oostnl. nd. zwalk, swalk ‘rook’, vgl. westf. beswolken ‘bewolkt, verduisterd’, mhd. swilch ‘zoel’. De germ. wt. *swelk is later gevormd bij de idg. wt. *su̯el ‘branden’, waarvoor zie: zoel. Een m-afl. vinden wij in mnl. beswelmt ‘vuil’, oudnl. bezwalmen ‘beroken’ bij mnd. swalm ‘rook’.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

bezwalken ww., sedert de 17de eeuw. Oorspr. bet. “be-rooken, door rook bevuilen”. Een in de oudere nnl. dichtertaal opgenomen afl. van oostndl., ndd. zwalk, swalk “rook”, dat evenals westf. beswolken “bewolkt, verduisterd”, mhd. swilch “zoel” van een jonge wgerm. basis swel-k-, swal-k-, swul-k- komt, die van swel-, swal-, swul- (zie zoel) is afgeleid. Vgl. ook mnd. swalm “rook”, oudnnl. bezwalmen “berooken”, mnl. beswelmt “vuil”.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

bezwalken o.w., + Fri. swalken, denom. van zwalk = dikke rook, met zwalm, uitbreidingen van den wortel van zoel.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Bezwalken van zwalk, in de oostelijke tongvallen nog rook, damp; ’t woord bet. dus: verontreinigen.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut