Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bevroeden - (begrijpen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bevroeden ww. ‘begrijpen’
Mnl. beuroeden ‘begrijpen’ [1265-70; CG II, Lut.K], (ic) bevroede (1e pers. ev.) ‘ik onderricht, licht voor’ [1287; CG II, Nat.Bl.D], doe bevroeddic alse een kint ‘toen had ik verstand als een kind’ [1384-95; MNW-P], ook bevroden.
Gevormd uit het voorvoegsel → be- en het bn. vroet, vroot ‘verstandig, geleerd, slim’; nnl. vroed ‘wijs’, zie → vroedvrouw.
Mnd. vroden ‘verstandig zijn, begrijpen’, bevroden ‘inlichten, vernemen’; nfri. befroedzje.
Zonder voorvoegsel bestond al eerder mnl. vroeden, vroden ‘verstandig zijn, begrijpen’ [1240; Bern.], afgeleid van vroet, vroot.

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bevroeden* [begrijpen] {bevro(e)den [inlichten, verstand hebben] 1265-1270} middelnederduits bevroden, van vroed.

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

bevroeden ww., mnl. bevroeden ‘onderrichten, mededelen, begrijpen’, intrans ‘verstand hebben’, mnd. bevrōden ‘inlichten’ is afgeleid van vroed.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

bevroeden ww. Een afl. van vroed; evenzoo mnd. bevrôden “inlichten”. Mnl. bevroeden beteekent “onderrichten, mededeelen, begrijpen, verstand hebben”; in eenige bett. komt ʼt ook refl. voor.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

bevroeden. Mnd. bevrôden betekent ‘inlichten’ en ‘vernemen’.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bevroeden ‘begrijpen’ -> Fries befroedzje ‘begrijpen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bevroeden* begrijpen 1265-1270 [CG Lut.K]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut