Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beren - (geslachtsgemeenschap hebben)

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

A.A. Weijnen (2003), Etymologisch dialectwoordenboek, Den Haag

beren I kneden (West-Vlaanderen). = 16e-eeuws vla. beren ‘id.’ = ohgd. berjan ‘slaan, kloppen, kneden’, onvervoegde vorm van oeng. bered ‘neergeslagen, gekneed’, oijsl. berja ‘slaan, stoten’ = lat. ferire ‘slaan, stoten’. Verder ~ znl. beer ‘heiblok’. De wvla. synoniemen beernen en bernen hebben een n die te verklaren is als n in hgd. warnen ‘waarschuwen’ naast bewaren en in gaarne naast begeren.
De Bo 95, IEW 134, Vercoullie2, 22.

beren III ontfutselen (West-Vlaanderen). = nl. (ont)beren, = ofri. bera ‘dragen’ = eng. bear ‘dragen’ = lat. fero ‘ik draag’, gr. pherō ‘ik draag’ = oind. bharati ‘hij draagt’. ~ baren ~ geboren (worden). Het woord is Oerindo-europees, de overgang van de betekenis ‘dragen’ tot ‘ontfutselen’ toont betekenisverdichting.
De Bo 95.

F. Debrabandere (2002), West-Vlaams etymologisch woordenboek: de herkomst van de West-Vlaamse woorden, Amsterdam

beren (DB), ww., uitspr. èè: kneden, omroeren, dooreenmengen, prakken; m.n. de beuter beren. Vroegnnl. beren, kneden ‘depsere, subigere’ (Kiliaan). Mhd. bern ‘slaan, kloppen, kneden’.

J. van Donselaar (1989), Woordenboek van het Surinaams-Nederlands, Muiderberg

beren (beerde, heeft gebeerd), (grof woord) geslachtsgemeenschap hebben. - Etym.: In AN veroud. Vgl. E to bear - o.m. drukken; to bear down = overweldigen. - Syn.: baksen* (2); zie aldaar voor andere syn.
— : het beren voor, het moeilijk maken voor, dwars zitten, te pakken nemen. Je zag hem [de examinator] dwingen, moeilijke vragen opzoeken! Hij ging ’t voor Roy ‘beren’! (Cairo 1977: 180). Ze wil wraak nemen, omdat ik het voor haar gebeerd heb dat ze met de halve gare loopt (Rappa 1980: 62). - Etym.: Zie beren*. Het woord kan ook allerlei meer speciale betekenissen hebben, bijv. ‘een hoge rekening presenteren’ en ‘verklikken’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut