Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beredderen - (in orde brengen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

redderen ww. ‘regelen, in orde brengen’
Vnnl. redderen ‘in veiligheid brengen’ in voort ginck hy sijns weechs als hy hem uyt henlieden ghereddert hadde ‘hij vervolgde zijn weg toen hij zich uit hun midden in veiligheid had gesteld’ [1564; iWNT], sochten se niet te redderen noch t'ontsetten ‘(ze) probeerden ze (de in vijandige handen gevallen schepen) niet te redden of te heroveren’ [1588; iWNT], ‘regelen, in orde brengen’ in alsoo dat sy niet machtich en waren om haer te redderen ‘zodat zij niet in staat waren zich te behelpen’ [1600; iWNT], Soo reddert sy sijn' stall ‘zo houdt zij zijn stal op orde’ [1623; iWNT].
Frequentatief van → redden. Gelijkstelling van redderen met mnl. ridderen ‘besturen, zorg dragen voor’ (NEW, EDale) is minder waarschijnlijk; dat woord heeft slechts één geïsoleerde vindplaats [1276-1300; VMNW] en is wrsch. een afleiding met expressieve geminatie van mnl. reden, reiden ‘gereedmaken’ is (zie → gereed).
De betekenis is verschoven van ‘redden, in veiligheid brengen’ naar ‘in orde brengen’.
beredderen ww. ‘in orde brengen’. Vnnl. Dat mannen ... 's Lands saken ... Alleen beredderen [1671; iWNT]. Afleiding van redderen met het voorvoegsel → be-.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

beredderen ww. Samenst. van redderen. In ’t Zaansch, Fri. en Gron. beredde(n).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut