Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bere- - (in hoge mate)

Etymologische (standaard)werken

Diverse auteurs (2011-), Etymologiewiki

Op 8 december 1962 komt in het Dagblad voor Amersfoort voor: een bere-goed feest. Zie [[1]]

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bere- voorv. ‘in hoge mate’
Nnl. bere- in beredruk (bn.) [1965; Reinsma 1975], beregoed [1966; Reinsma 1975].
Afleiding van → beer 1, naar aanleiding van uitdrukkingen als eten als een beer [1858; WNT] en zo sterk als een beer. Daarnaast ook bijv. het bn. beerlelijk ‘zeer lelijk’ [1867-79, Zuid-Nederlands; WNT] en het zn. beermoer ‘grote honger’ [1865-70, Zuid-Nederlands; Schuermans].
Fries beare-. Iets vergelijkbaars ook in het Duits: als zn. Bärenkraft [16e eeuw], Bärenhunger [19e eeuw], als bn. bärenstark [19e eeuw], bärenruhig ‘zeer rustig, onverstoorbaar’, bärig (jongerentaal) ‘geweldig, tof’ [20e eeuw].
Het voorvoegsel was in het derde kwart van de 20e eeuw in jongerentaal zeer productief.

EWN: bere- voorv. 'in hoge mate' (1965)
ANTEDATERING: maar hij was beresterk [1955; Limburgsch dagblad (KB) 27/8 ]
Later: een bere-goed feest [1962; Dagblad voor Amersfoort (EC) 8/12] (EWN: 1966)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bere-* [versterkend voorvoegsel] {1965} van beer; in eerste instantie letterlijk gebruikt in verbindingen als beresterk [zo sterk als een beer].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

beresterk* zeer sterk 1971 [Vertaling Vonnegut, Welkom op aperots]

beregoed* zeer goed 1966 [R75]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut