Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beramen - (bedenken; begroten; op touw zetten; van plan zijn)

Etymologische (standaard)werken

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

ramen ww., mnl. râmen “streven naar, het oog of den geest richten op, mikken, taxeeren, ontwerpen, vaststellen, bedenken”. = ohd. râmên “streven naar”, mnd. râmen met dgl. bett. als mnl. râmen. Met ablaut: 1. os. rômon “streven naar”, 2. misschien ofri. rammia, ramia “overleggen, beoogen, op touw zetten”, dat echter eer als een fri. ontwikkeling van *râmôn verklaard moet worden. De afl. van de basis rê- (vgl. rede) is wat de bet. aangaat te vaag en de ablaut râmên: rômon wijst eer op een basis op -m-: wsch. van de bij raam besproken basis: ook lat. nîti combineert de bett. “steunen” en “streven”. Het znw. mnl. raem m. (v.) “het mikken, wat beraamd wordt, list, vaststelling”, mhd. râm m., râme v. “doel, streven”, mnd. râm m. (râme) “id., bepaling, besluit” is deverbatief. De samenst. beramen nog niet bij Kil., wel laat-mhd. en mnd.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Ramen (de kosten ramen), afl. op m van een Voorgerm. wt. re = meenen, denken, gelooven, oordeelen. – Beramen is dus: bedenken.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

beramen ‘bedenken; begroten; op touw zetten; van plan zijn’ -> Fries berame ‘begroten; van plan zijn’; Deens beramme ‘vaststellen’ (uit Nederlands of Nederduits); Noors beramme ‘een tijd vaststellen’ (uit Nederlands of Nederduits); Zweeds berama ‘een tijd vaststellen’ (uit Nederlands of Nederduits).

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut