Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beraadslagen - (overleg plegen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

beraadslagen ww. ‘overleg plegen’
Vnnl. beraadslagen ‘overleggen’ [1562; Toll.], beraetslagende (teg.deelw.) [1593; WNT weinigheid], (be-)raed-slaghen, raed-slaen [1599; Kil.].
Afleiding van het zn. beraetslach [1577; Stall. I, 179], gevormd uit het voorvoegsel → be- en het zn. raetslagh ‘beraadslaging, raadpleging’ [1599; Kil.], (waarbij ook het werkwoord raetslagen ‘beraadslagen’ [ca. 1530; MNW]. Het zn. raetslach is op zijn beurt weer afgeleid van Middelnederlands raet slaen ‘overleg plegen’, zie → raad en → slaan.
beraadslaging zn. ‘overleg, gedachtenwisseling’. Vnnl. na veele beraetslaginge (meervoud) [1571; WNT voorgeven II]. Afleiding met → -ing.

EWN: beraadslagen ww. 'overleg plegen' (1562)
ANTEDATERING: beraetslaecht 'overwogen' [1560; Biestkensbijbel, Dan 4:16 (= 4:14)]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

beraadslagen* [overleggen] {1562} van be- + middelnederlands raetslagen, van raetslach, van raet slaen (vgl. raad).

J. de Vries (1971), Nederlands Etymologisch Woordenboek, Leiden

beraadslagen ww., sedert Kiliaen; samenstelling van het mnl. raetslaghen, dat afgeleid is van het znw. raetslach (sedert de 16de eeuw gedocumenteerd), bij het ww. raet slaen; vgl. laat-mnd. en mhd. rātslach en rātslagen.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

beraadslagen ww., sedert Kil. Een samenst. van mnl., oudnnl. raetslāghen “id.”. Dit ww. is een afl. van raetslach (gh) m. (sedert de 16de eeuw bekend), een verbaalnomen bij raet slaen. Ook laat-mhd. en laat-mnd. râtslach m., râtslagen ww.

C.B. van Haeringen (1936), Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Supplement, Den Haag

beraadslagen. Mnd. ook al berâtslāgen.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

beraadslagen (Duits beratschlagen)
Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

beraadslagen ‘overleggen’ -> Fries beriedslagje ‘overleggen’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

beraadslagen* overleggen 1562 [Toll.]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut