Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

benutten - (gebruiken)

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

benutten (Duits benutzen/benützen)

S. Theissen (1978), Germanismen in het Nederlands, Hasselt

benutten

Bijna al de puristen bespreken dit werkwoord. Sommige keuren benutten gewoon af als een germanisme (D. ‘benutzen’). De meeste veroordelen het echter slechts in de algemene betekenis van ‘gebruiken’ en aanvaarden het in de zin van ‘zich ten nutte maken’: men zou dus een gelegenheid kunnen benutten maar niet een papierbak, dus niet ‘benut de papierbakken’ maar ‘gebruik de papierbakken’. Van Dale echter beschouwt het zelfs in de nu algemeen aanvaarde betekenis (gelegenheid, kans, omstandigheden, tijd benutten) als een germanisme.

Samenvattend kunnen we zegen, dat benutten in de algemene betekenis van ‘gebruiken’ nog algemeen afgekeurd wordt; de meeste woordenboeken vermelden ze niet eens. In de zin van ‘zich ten nutte maken’, meestal i.v.m. abstracta, is het ingeburgerd.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

benutten gebruiken 1801 [WNT] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut