Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

benefiet - (voorstelling of wedstrijd ten bate van een goed doel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

benefiet zn. ‘voorstelling of wedstrijd ten bate van een goed doel’
Nnl. Benefit-Concerten [1806; WNT virtuoos I], benefiet ‘zekere voorstelling’ [1831; WNT vol I], benefiet ‘toneelvoorstelling ten gunste of ten bate van een populair acteur’ [1914; Dale].
Ontleend aan Engels benefit ‘benefietvoorstelling’ [1802; OED], eerder al ‘opbrengst; voordeel’ < Middelengels ben(e)fet ‘voordeel’ < Oudfrans benfet ‘id.’ < Latijn benefactum ‘goed gedaan’, verl.deelw. van bene facere ‘goed doen’, gevormd uit bene ‘goed’, bij het bn. bonus ‘goed’ (zie → bonus) en facere ‘doen’, zie → doen.
Benefiet verdrong de oudere synonieme vorm benefice, als in nnl. beneficevoorstelling [1898; Dale], die was ontleend aan het Latijnse bijwoord benefice ‘weldoend’, eveneens een vorm van bene facere. Hierbij hoort ook Fries benefysje ‘voorrecht, postje’.

EWN: benefiet zn. 'voorstelling of wedstrijd ten bate van een goed doel' (1806)
ANTEDATERING: een "benefit Opera" voor haar [1772; Antwoord, 8]
Later: Benefit 'gunst, gift' [1776; Koopman 6, 223]; benefit 'soort liefdadigheidsvoorstelling' in: een BENEFIT "ten voordeele der Heeren acteurs en actrices" [1787; Nederlandsche courant (KB) 14/3] (EWN: 1831); twee benefiets 'twee toelagen (voor artiesten)' [1815; Vad.lett. 2, 734]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

benefiet [voorstelling ten bate van een goed doel (persoon of zaak)] {1901-1925} < engels benefit < middelengels ben(e)fet < oudfrans benfet (verwant met bienfait) < latijn bene factum [goed gedaan], van bene [goed] + factum, verl. deelw. van facere [maken, doen].

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

benefiet voorstelling ten bate van een goed doel (persoon of zaak) 1830 [Aanv WNT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal