Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beleid - (wijze van handelen; overleg)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

beleid zn. ‘wijze van handelen; overleg’
Mnl. beleed ‘beheer, wijze van handelen’ [1291; CG I, 1563], beleyt ‘bestuur, gezag’ [ca. 1400; MNW], ook gespeld beleet, beleit; vnnl. beleyt ‘wijze van handelen’ [1625; WNT], ‘overleg’ [1635; WNT].
Afleiding van het Middelnederlandse werkwoord beleiden, beleden ‘besturen, regelen’ [ca. 1440; MNW], dat zelf met → be- is afgeleid van het werkwoord → leiden.
Mnd. belide ‘geleide; bewijs’.

EWN: beleid zn. 'wijze van handelen; overleg' (1291*)
ANTEDATERING: beleet 'gerechtelijke schouwing' [1298; VMNW] (1291*)
{* De datering van de eerste attestatie in het EWN moet zijn: [1305; VMNW].}
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

beleid* [wijze van handelen, overleg] {beleit, beleet [geleide, leiding, regel, richting] 1291} van beleiden, van be- + leiden.

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

beleid znw. o., mnl. beleit, beleet (d) o. “leiding, bestuur” (e.a. bett.). Gevormd van beleiden, belêden o.a. = “besturen, regelen”, een samenst. van leiden.

Thematische woordenboeken

T. Pluim (1911), Keur van Nederlandsche woordafleidingen, Purmerend

Beleid van beleiden, oorspr.: leiden bij of naar iets, aanvoeren, besturen; en daaruit: overleg.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

beleid ‘wijze van handelen’ -> Fries beleid ‘wijze van handelen; overleg, omzichtigheid’; Indonesisch beléid ‘wijze van handelen’; Sranantongo belèit ‘(iemands, andermans) zaken’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

beleid* wijze van handelen 1291 [CG I1, 1563]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut