Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bekoorlijk - (aantrekkelijk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bekoren ww. ‘aantrekking uitoefenen’
Onl. *bekoron ‘op de proef stellen’, beko[ro] (imperatief) ‘stel op de proef’ [10e eeuw; W.Ps.], en zonder voorvoegsel in corodos (pret.) ‘(jij) hebt op de proef gesteld’ [10e eeuw; W.Ps.]; mnl. becoren ‘beproeven, verleiden’ [1265-70; CG II, Lut.K]; vnnl. Tis een teecken datse hem heeft becuert ‘het is een teken dat ze hem heeft bekoord, verleid’ [1560; WNT], bekoren ‘iemand innemen, sterk aantrekken’ [1500-50; WNT].
Afleiding met → be- van het Oudnederlandse werkwoord coren, dat een ablautvorm is bij het werkwoord → kiezen, waarbij ook grammatische wisseling en rotacisme nog een rol hebben gespeeld, zie ook → keur.
Mnd. bekoren ‘onderzoeken, verleiden, aandringen’; ohd. bikorēn, -ōn ‘op de proef stellen’; nfri. bekoar(j)e; < pgm. *korōn-, *korēn- bij de wortel *kuz-.
Uit de betekenis ‘beproeven, op de proef stellen’ ontstaat de betekenis ‘iemand verleiden’, en daaruit ‘iemand sterk aantrekken’.
bekoorlijk bn. ‘aantrekkelijk’. Vnnl. becoorlijck ‘verleidelijk’ [1610; WNT], ‘mooi, charmant’ [1698; WNT]. Afleiding van bekoren met → lijk. ♦ bekoring zn. ‘aantrekking, verleiding’. Mnl. becoringe ‘verleiding’ [1410; MNW dijn]; nnl. bekoringen (mv.) ‘aantrekkelijkheden’ [1778; WNT]. Afleiding van bekoren met → -ing.

EWN: ♦ bekoorlijk bn. 'aantrekkelijk' (1610)
ANTEDATERING: om u eenen bekoorlijcken danck te seggen 'om u op een manier die u kan bekoren dank te zeggen' [1605; Boccaccio, 59a]
EWN: ♦ bekoring zn. 'aantrekking, verleiding' (1410)
ANTEDATERING: nit dan een strit ende eene becoringe 'niets dan strijd en bekoring' [1290-1310; MNW-P]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut