Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

beiram - (islamitisch feest)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

Beiram, Bairam [islamitisch feest] {Beiram, Bairam 1886} < turks bayram [feest, feestdag].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

N. van der Sijs (bezorger) (2003), Uit Oost en West. Verklaring van 1000 woorden uit Nederlands-Indië van P.J. Veth (1889), met aanvullingen van H. Kern en F.P.H. Prick van Wely (1910), Amsterdam. Gebaseerd op: Uit Oost en West. Verklaring van eenige uitheemsche woorden van P.J. Veth uit 1889, recensie van het werk van Veth door H. Kern in De Indische Gids van 1889, en ‘Etymologisch aanhangsel’ (p. 297-350) uit het Viertalig aanvullend Hulpwoordenboek voor Groot-Nederland van Prick van Wely uit 1910

Beiram [islamitisch feest]. Beiram of Bairam is een Turks woord dat ‘feest’ betekent. Het ontbreekt in de Oosterlingen van Dozy, maar onze oude schrijvers gebruiken het doorgaans ter aanduiding van de beide grote feesten van de islam: het feest bij het einde van de vasten en het offerfeest, dat op de tiende van de laatste maand door de bedevaartgangers te Mekka, maar ook elders in de mohammedaanse wereld met offermalen gevierd wordt, ter herinnering, zegt men, van Abrahams offerande13. Zo lezen wij in C. de Bruyns Reizen, I, p. 118: ‘Eer wij dit hoofdstuk eindigen, moeten wij ook yts van den Bairam of Paaschfeest zeggen’, en aldaar p. 119: ‘Behalve dezen Bairam, die de groote of de Bairam des Ramadans geheeten wordt, hebben de Turken noch den kleinen, of den Bairam der Adgi’s [Hadji’s] of Pelgrims van Mecha.’

De bijvoeglijke naamwoorden ‘groot’ en ‘klein’ zijn hier door De Bruyn verkeerd gebruikt, want inderdaad is volgens de leer van de islam het Mekkaanse offerfeest het grote en het feest bij het einde van de vasten het kleine, maar hij is daarbij in overeenstemming met de zienswijze van de Turken, die het offerfeest het kleine en het feest na de vasten het grote noemen, omdat het laatste met veel groter vreugdebedrijven gevierd wordt. Even verkeerd is het in de grond, wanneer De Bruyn het feest na de vasten het paasfeest noemt, maar ook hier is hij in overeenstemming met het spraakgebruik van de Turken. Inderdaad staat het offerfeest in nauwer historische samenhang en heeft meer punten van aanraking met het Israëlitische pasen dan het feest dat zo dikwijls het ‘Turkse pasen’ genoemd wordt.

De verwarring in de benamingen van deze feesten is reeds aangewezen in een noot van onze beroemde Relandus op zijn werkje: De Religione Mohammedica, 2e druk, p. 109. [V]

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

Beiram (Turks bayram)
Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut