Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bei - (bes)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bei zn. ‘bes’
Mnl. baye ‘bes’ [1287; CG II, Nat.Bl.D]; vnnl. baeye [1599; Kil.], bei(e) [17e eeuw; WNT].
Ontleend aan Oudfrans baia ‘bes’ [11e eeuw; Rey] < vulgair Latijn baca < Latijn bacca ‘bes’.
Het woord wordt meestal in samenstellingen als → aambei, → aardbei, → moerbei, maar gewestelijk ook zelfstandig gebruikt (zoals ook Zeeuws beier ‘kruisbes’).
Lit.: Heeroma 1952, 268-269

EWN: bei zn. 'bes' (1287*)
ANTEDATERING: baia '(laurier)bes' [1226-50; VMNW]
Later: beye 'bes' [ca. 1480; MNHWS] (EWN: 17e eeuw); sich om een bey verhangen [1653; iWNT] (EWN: 17e eeuw)
{* De eerste attestatie in het EWN moet geschrapt worden (CG II bevat het woord baye niet). De derde attestatie vervangen door: beien 'bessen' [1646; iWNT].}
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bei1 [bes] {beye, baye 1287} < frans baie [bes(vormige vrucht)] < latijn baca [idem].

N. van Wijk (1936 [1912]), Franck's Etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, 2e druk, Den Haag

-bei. Zie aardbei. Mnl. oudnnl. en nog dial. komt bei ook niet-samengesteld voor.

J. Vercoullie (1925), Beknopt etymologisch woordenboek der Nederlandsche taal, Den Haag / Gent

bei v., uit Fr. baie, van Lat. baccam (-a) = bei, parel.

Thematische woordenboeken

Nicoline van der Sijs (2005), Groot Leenwoordenboek

bei ‘bes’ (Frans baie); ‘Turkse eretitel’ (Turks bey)
Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bei bes 1287 [CG NatBl] <Frans

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut