Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

behartenswaardig - (waard ter harte genomen te worden)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

behartigen ww. ‘zorgen voor’
Mnl. beherteghen ‘behartigen, ter harte nemen’ [1488; MNW lanke]; vnnl. beharticht (verl.deelw.) ‘ter harte genomen’ [1609; WNT], behartighende (teg.deelw.) ‘liefhebbende’ [1642; WNT], beharticht (verl.deelw.) ‘iets overwogen hebbend’ [1646; WNT], behertight (3e pers.) ‘bevordert’ [1653; WNT]. Hiernaast ook vnnl. beherten ‘genegen zijn’ [1516; Toll.], ‘ter harte nemen’ [1562; Naembouck], beharten [1574; Kil.].
Gevormd uit → be- en het zn.hart met het achtervoegsel → -igen.
Nhd. beherzigen ‘ter harte nemen’; nfri. behertigje.
behartigenswaardig bn. ‘waard ter harte genomen te worden’. Nnl. behartigenswaardig [1872; Dale]. Gevormd uit behartigen in de nu verdwenen betekenis ‘ter harte nemen’ en → waard 1 met het achtervoegsel → -ig; ook behartigenswaard komt voor. Onder invloed van woorden als aanbevelenswaardig, beklagenswaardig wordt in toenemende mate behartenswaard(ig) [1986; Koenen] gebruikt. Dale 1992 beschouwt deze variant als “onjuiste spelling”.

EWN: ♦ behartigenswaardig bn. 'waard ter harte genomen te worden' (1872)
ANTEDATERING: vnnl. deze atijd behartigens-waardige woorden [1661; Steendam, A2r]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal