Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bedonderd - (beroerd)

Etymologische (standaard)werken

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bedonderd* [beroerd] {1676-1700 in de betekenis ‘verbijsterd’} uit ben je bedonderd? [lett.: ben je door de bliksem getroffen?], vgl. belazerd.

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

bedonderd b.nw. (plat)
1. Befoeterd, beduiweld. 2. Deurmekaar.
In bet. 1 uit Ndl. bedonderd. Bet. 2 het in Afr. self ontwikkel.

Thematische woordenboeken

P.G.J. van Sterkenburg (2001), Vloeken. Een cultuurbepaalde reactie op woede, irritatie en frustratie, 2e druk, Den Haag

bedonderd. In het hedendaags Nederlands komt de verwensende uitroep ben je een haartje bedonderd! voor. De letterlijke betekenis van de verwensing is ‘ben je een beetje door de donder getroffen’. Wij maken daarvan ‘ben je niet goed wijs’. De emotie die uitgedrukt wordt, is verontwaardiging, wrevel, afkeer e.d. Ben je bedonderd! is frequenter dan ben je een haartje bedonderd! Ook de verkorte vorm ben je een haartje! komt voor. → betoeterd.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bedonderd ‘beroerd’ -> Fries bedonderd ‘beroerd, beteuterd, ten hoogste verbaasd’; Zuid-Afrikaans-Engels bedonnerd ‘koppig, kribbig, getikt’ ; Petjoh bedonder, bedonderd ‘gek (geworden)’.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bedonderd* beroerd 1676-1700 [WNT]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut