Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

basaal - (behorend bij de basis, fundamenteel)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, Amsterdam

basaal bn. ‘behorend bij de basis, fundamenteel’
Nnl. basaal ‘aan de basis, wat het onderste deel betreft’ [1933; WNT Aanv.], ‘fundamenteel’ [1938; WNT Aanv.].
Gezien de betekenis en de late overlevering ontleend aan Engels basal ‘fundamenteel’ [1865; OED], eerder al ‘betreffende de basis, het onderste deel’ [1828; OED], een afleiding van → basis, en synoniem met het veel bekendere basic. Het is daarom mogelijk dat basaal een vertaling is van dit laatste woord, de meer voor de hand liggende vorm basisch was al bezet: basisch (scheikundig) ‘eigenschappen van een → base hebbend’. Bij de vorming van basaal kan ook invloed van Duits basal ‘op een basis berustend’ of van Frans basal ‘id.’ [1842] meegespeeld hebben.

EWN: basaal bn. 'behorend bij de basis, fundamenteel' (1933)
ANTEDATERING: het basale uiteinde van het eerste lid van de duim [1859; Van Campen/Van der Hoeven, 37]
Later: het bekende "basale"-dieet [1924; De Sumatra post (KB) 12/3] (EWN: 1938)
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

basaal [aan de basis] {na 1950} < engels basal [idem], van base, van basis.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

basaal aan de basis 1933 [Aanv WNT] <Engels

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal