Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

barricaderen - (versperren)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

barricade zn. ‘straatversperring’
Vnnl. baricade, baricave ‘(wal)gracht’ [1669; Meijer]; nnl. barricades (mv.) ‘versperringen met stenen’ [1830; WNT uitnemen].
Ontleend aan Frans barricade ‘spontaan opgerichte stratenverschansing’ [ca. 1571; Rey] < Italiaans barricata bij het werkwoord barricare ‘versperren’, afleiding van barra ‘staak, slagboom’ < vulgair Latijn *barra ‘dwarsbalk’, zie → baar 3. Middelfrans barrique ‘ton, fust’ [1455; Rey], bij het (nu verouderde) werkwoord barriquer ‘de straat versperren met tonnen’, zou in de betekenisontwikkeling hebben meegespeeld door volksetymologie. Sommigen veronderstellen dat Italiaans barricata juist ontleend is aan Frans barricade (dat weer zou teruggaan op Middelfrans barrique ‘ton’), en het werkwoord barricare aan het Franse equivalent barriquer. Deze etymologie is minder wrsch.
Het woord barricade is in veel talen algemeen bekend geworden na de volksopstanden van 1848 in verscheidene Europese steden.
barricaderen ww. ‘versperren’. Nnl. barecadeeren ‘versperren’ [1740; WNT barricade]. Ontleend aan Frans barricader [1588; Rey], afleiding van barricade.

EWN: barricade zn. 'straatversperring' (1669)
ANTEDATERING: met een baricade belet 'met een versperring tegengehouden' [1596; iWNT expediet]
EWN: ♦ barricaderen ww. 'versperren' (1740)
ANTEDATERING: vnnl. de straten ende wegen met Carren ende Wagenen gebarricadeert [1608; Van Meteren, fol.13, Cccc 1r]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut