Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bar - (eenheid van luchtdruk)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bar 3 zn. ‘eenheid van druk (105 Pa)’
Nnl. bar ‘eenheid van druk’ [1942; WNT Aanv.], -bar in millibar ‘eenheid van luchtdruk’ [1947; Koenen], bar ‘eenheid van druk’ [1950; Dale].
Internationaal neologisme, door het Nederlands wrsch. ontleend via Duits Bar of Engels bar, gevormd op basis van het eerste lid in → barometer en dus teruggaand op Grieks báros ‘zwaarte’.
De term is bedacht door de Noorse fysicus en meteoroloog V. Bjerkness en werd voor het eerst door hem gebruikt in een in het Duits gestelde publicatie uit 1906, Beiträge zur Physik der freien Atmosphäre (hierin bar, decibar, centibar, millibar ‘eenheden van druk’), geciteerd door Bjerkness zelf in Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society (april 1914, 160). Bar is wereldwijd in gebruik, maar behoort niet tot het internationaal eenhedenstelsel (SI).

EWN: bar 3 zn. 'eenheid van druk (105 Pa)' (1942)
ANTEDATERING: geeft men aan dezen druk den naam "Baar", dan krijgt men een eenheid van meting, in den "millibaar" [1912; Hemel en dampkring (ts) 10, 86]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997), Etymologisch woordenboek: de herkomst van onze woorden, 2e druk, Van Dale Lexicografie, Utrecht/Antwerpen

bar3 [eenheid van luchtdruk] {1926-1950} < hoogduits Bar, van grieks baros [zwaarte].

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

G.J. van Wyk (2003), Etimologiewoordeboek van Afrikaans, Stellenbosch

3bar s.nw.
Eenheid van druk per oppervlakte-eenheid.
Uit Eng. bar (1903).
Ndl. bar (1926 - 1950).

Thematische woordenboeken

P.H. van Laer (1949), Vreemde woorden in de natuurkunde, Groningen/Batavia.

Bar (→ baro-). Eenheid van druk.

Dateringen of neologismen

N. van der Sijs (2001), Chronologisch woordenboek: de ouderdom en herkomst van onze woorden en betekenissen, Amsterdam

bar eenheid van luchtdruk 1950 [GVD] <Duits

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut