Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

bagatelliseren - (als kleinigheid voorstellen)

Etymologische (standaard)werken

M. Philippa, F. Debrabandere, A. Quak, T. Schoonheim en N. van der Sijs (2003-2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, 4 delen, Amsterdam

bagatel zn. ‘kleinigheid’
Vnnl. bagatellen (mv.) ‘prullen’ [1666; WNT zwetsen].
Ontleend aan Frans bagatelle [1548] < Italiaans bagatella ‘kleinigheid, goochelarij’. Misschien komt de Italiaanse vorm voort uit een verkleinwoord van middeleeuws Latijn baca ‘bes’ (waaruit ook → bei). De betekenis zou zich dan hebben ontwikkeld via ‘klein besje’ naar ‘iets onbelangrijks’. Een minder wrsch. etymologie is die uit middeleeuws Latijn baga ‘pak, bundel’, waarbij misschien ook → bagage.
bagatelliseren ww. ‘als een bagatel voorstellen’ [1950; Dale]. Wrsch. ontleend aan Duits bagatellisieren ‘id.’ [1e helft 20e eeuw; Pfeifer], afgeleid van Bagatel ‘kleinigheid’.

EWN: bagatel zn. 'kleinigheid' (1666)
ANTEDATERING: lacht ... Om eenen scheet, een bagatel [ca. 1620; Leugenaer, 13]
EWN: ♦ bagatelliseren ww. 'als een bagatel voorstellen' (1950)
ANTEDATERING: dat het vraagstuk niet gebagatelliseerd zoude kunnen worden [1871; Vereeniging, 22]
[J. Luif (2010-2018), 'Oudere dateringen van woorden uit het EWN', in: Trefwoord (bewerkt)]

Dialectwoordenboeken en woordenboeken van variëteiten van het Nederlands

F. Aarts (2017), Etymologisch Dictionairke vaan ’t Mestreechs, Maastricht

bagatèllisere (ww.) voorstellen als kleinigheid; Nuinederlands bagatelliseren <1950> < Duits bagatellisieren.

Uitleenwoordenboeken

N. van der Sijs (2010), Nederlandse woorden wereldwijd, Den Haag; met aanvullingen uit Uitleenwoordenbank 2015

bagatelliseren ‘geringachten’ -> Papiaments bagatelisá ‘geringachten’.

Overige werken

Woordenboek der Nederlandsche taal (WNT) & Middelnederlandsch woordenboek (MNW) & Vroegmiddelnederlands woordenboek (VMNW) & Oudnederlands woordenboek (ONW) – alle onderdeel van de Geïntegreerde Taalbank (GTB)

Zoek dit woord op in het WNT, MNW, VMNW, ONW.

Hosted by Meertens Instituut